Czy spadek można odrzucić z testamentu a przyjąć z ustawy?

W polskim prawie spadkowym obowiązuje zasada, że:

• Jeśli istnieje ważny testament, to dziedziczenie następuje z testamentu, a ustawowe dziedziczenie jest „wyłączone”.
• Dziedziczenie ustawowe wchodzi w grę tylko wtedy, gdy:
  • nie ma testamentu,
  • testament jest nieważny,
  • spadkobiercy testamentowi nie chcą lub nie mogą dziedziczyć (np. odrzucili spadek, zostali uznani za niegodnych, nie dożyli otwarcia spadku).

Spadkodawca zostawił testament, w którym zapisał cały majątek swojej partnerce, a dzieci zostały pominięte.

Scenariusz:

• Partnerka odrzuca spadek.
• Wtedy dzieci mogą dziedziczyć z ustawy, mimo że początkowo nie były wskazane w testamencie.

To oznacza, że mogą przyjąć spadek z ustawy, mimo że odrzucono go z testamentu (przez inną osobę).

Ale jeśli ta sama osoba została powołana w testamencie i chce odrzucić dziedziczenie testamentowe, a potem liczyć na dziedziczenie ustawowe, sytuacja jest bardziej złożona.

Jeśli jesteś powołany do spadku tylko z testamentu, a go odrzucisz, nie możesz liczyć na dziedziczenie ustawowe, jeśli są inni żyjący spadkobiercy z testamentu. Dopiero gdy wszyscy powołani w testamencie odrzucą spadek lub nie mogą dziedziczyć, dziedziczenie przechodzi na podstawie ustawy.

👉 W takim przypadku twoje prawo do dziedziczenia z ustawy jest zależne od odrzucenia spadku przez innych.

Kiedy można odrzucić spadek z testamentu, a przyjąć z ustawy?

Przykład:

• Testament powołuje cię do ¼ spadku.
• Z ustawy przysługiwałoby ci ½ spadku (np. jako dziecko zmarłego).
• Możesz odrzucić powołanie z testamentu.
• Jeżeli po twoim odrzuceniu dziedziczenie ustawowe się otworzy (bo np. inne osoby z testamentu też odrzucą), możesz wtedy przyjąć spadek z ustawy, o ile jesteś w kręgu spadkobierców ustawowych.